Merdiven ve balkon korkuluğu kaç santimetre olmalı? Kısa cevap: Güncel Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde korkuluk yapılması gereken yerlerde minimum yükseklik 110 cm olarak düzenlenmiştir. Ancak ölçü kadar korkuluğun nereden ölçüldüğü, boşlukların genişliği, malzeme dayanımı ve montaj şekli de güvenlik açısından önem taşır.
Bu rehberde merdiven korkuluk yüksekliği ile balkon korkuluk yüksekliğini ayrı ayrı ele alıyor; ölçü seçerken dikkat edilmesi gereken noktaları açıklıyoruz.
Merdiven Korkuluk Yüksekliği Kaç CM Olmalı?
Açık merdivenlerde düşme tehlikesi bulunan kenarlara korkuluk yapılması gerekir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 40. maddesi, birden fazla basamağı bulunan açık merdivenleri korkuluk zorunluluğu kapsamına alır ve korkuluğun döşeme kotundan itibaren en az 1,10 metre yüksekliğe kadar yapılmasını öngörür. Bu nedenle merdiven kenarındaki koruma korkuluğu için temel ölçü 110 cm’dir.
Merdivende elin kavradığı küpeşte ile düşmeyi önleyen korkuluk aynı işlevi görmez. Küpeşte, merdiven çıkıp inerken destek sağlar; korkuluk ise açık kenarda düşmeye karşı bariyer oluşturur. Erişilebilirlik gereklilikleri olan yapılarda küpeşte yüksekliği ve düzeni ayrıca ilgili standartlara ve projeye göre değerlendirilmelidir.
Balkon Korkuluk Yüksekliği Kaç CM Olmalı?
Balkon, teras ve galeri boşluğu gibi düşme riski bulunan alanlarda korkuluk yüksekliği en az 110 cm olmalıdır. Ölçüm, balkonun bitmiş döşeme kotundan korkuluğun üst seviyesine kadar değerlendirilir. Döşeme kaplaması sonradan değişecekse, ölçü bitmiş zemin üzerinden kontrol edilmelidir; aksi durumda tamamlanmış uygulamada korkuluk daha alçak kalabilir.
Cam balkon veya pleksi korkuluk tercih edilmesi, güvenli yükseklik ve sağlam montaj gerekliliğini ortadan kaldırmaz. Panelin kendisi, bağlantı noktaları ve taşıyıcı profiller birlikte çalışmalıdır. Malzeme seçimi yapılırken kırılma davranışı, kenar ve bağlantı detayları ile sistemin maruz kalacağı yükler uzman tarafından değerlendirilmelidir.
| Uygulama alanı | Temel ölçü | Kontrol edilecek nokta |
|---|---|---|
| Balkon ve teras kenarı | En az 110 cm | Bitmiş döşeme kotundan korkuluğun üstüne kadar ölçülmeli. |
| Açık merdiven kenarı | En az 110 cm | Basamak ve sahanlık kotlarıyla uyumlu ölçüm yapılmalı. |
| Korkuluk içindeki boşluklar | En fazla 10 cm geçiş | Yük altındaki esneme ve deformasyon da hesaba katılmalı. |
| Yatay elemanlı korkuluk | Tek başına ölçü yeterli değil | Çocukların tırmanmasını kolaylaştırabilecek düzenlemelere karşı önlem alınmalı. |
Ölçü Kadar Önemli: Korkuluğun Güvenli Tasarımı
Yönetmelik yalnızca yüksekliği tarif etmez. Korkuluk; insan çarpması dâhil tasarım yüklerini karşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj sistemiyle yapılmalı, kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeler kullanılmalıdır. Korkuluğun doğru yükseklikte olması, gevşek bağlantı ya da yetersiz taşıyıcı sistem gibi sorunları telafi etmez.
- Ölçüyü kaplama tamamlandıktan sonraki döşeme kotuna göre kontrol edin.
- Cam, pleksi veya metal panellerde bağlantı elemanlarını ve taşıyıcı profilleri sistemin parçası olarak değerlendirin.
- Boşlukları yalnızca çıplak ölçüyle değil, korkuluğa yük geldiğinde oluşabilecek esnemeyle birlikte ele alın.
- Yatay elemanlar çocuklar için basamak etkisi oluşturabilecekse tırmanmayı önleyici tasarım kullanın.
- Merdivende tutunma küpeştesi gerekiyorsa, koruma korkuluğundan ayrı olarak projelendirin.
Korkuluk Yüksekliği ve Uygulama Özeti
| Soru | Kısa yanıt | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Merdiven korkuluğu kaç cm olmalı? | Açık merdiven kenarındaki koruma korkuluğu için en az 110 cm. | Düşme tehlikesi bulunan kenarda güvenli bariyer oluşturur. |
| Balkon korkuluğu kaç cm olmalı? | En az 110 cm. | Yükseklik bitmiş döşeme kotuna göre kontrol edilmelidir. |
| Korkuluk arası boşluk kaç cm olmalı? | Geçişe izin verilen boşluk çapı en fazla 10 cm. | Çocukların veya nesnelerin boşluktan geçme riskini azaltır. |
| Doğru ölçü tek başına yeterli mi? | Hayır; malzeme, taşıyıcı sistem ve montaj da uygun olmalı. | Korkuluk, öngörülen tasarım yükleri altında güvenli kalmalıdır. |
Merdiven, balkon veya teras için sistem seçerken görünüm kadar kullanım amacı ve yapının teknik koşulları da dikkate alınmalıdır. Projeye uygun korkuluk ve küpeşte çözümlerini değerlendirirken ölçü, malzeme ve montaj detaylarını birlikte inceleyin.
Sık Sorulan Sorular
Merdiven korkuluk yüksekliği kaç cm olmalı?
Açık merdiven kenarındaki koruma korkuluğu için güncel Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde temel yükseklik en az 110 cm’dir. Proje ve erişilebilirlik gereklilikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Balkon korkuluk yüksekliği kaç cm olmalı?
Balkon korkuluğu en az 110 cm yüksekliğinde olmalıdır. Ölçü, tamamlanmış döşeme kotundan korkuluğun üst seviyesine kadar değerlendirilmelidir.
Korkuluk yüksekliği hangi noktadan ölçülür?
Balkonda ölçüm bitmiş döşeme kotundan korkuluğun üstüne kadar yapılır. Merdivenlerde basamak, sahanlık ve eğimli hat detayları bulunduğundan ölçüm noktası onaylı proje ve uygulama detayına göre belirlenmelidir.
Korkuluk aralıkları en fazla kaç cm olmalı?
Yönetmelikte korkuluk boşluklarında, yük altındaki deformasyonlar da dâhil, en fazla 10 cm çapında geçişe izin verilir.
Merdiven küpeştesi ile korkuluk aynı şey midir?
Hayır. Küpeşte merdivende tutunmaya yardımcı olur; korkuluk açık kenarda düşmeyi önleyen koruyucu bariyerdir. Gerekli durumlarda ikisi ayrı elemanlar olarak tasarlanır.
Balkon korkuluğu 90 cm yapılabilir mi?
Güncel Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamındaki balkon korkuluğu için belirtilen minimum yükseklik 110 cm’dir. 90 cm ölçüsü bu gerekliliğin yerine geçmez.
Cam veya pleksi korkulukta da 110 cm kuralı geçerli mi?
Malzeme cam ya da pleksi olsa da korkuluk yüksekliği gerekliliği değişmez. Taşıyıcı sistem, panel dayanımı ve montaj bağlantıları da birlikte değerlendirilmelidir.
Korkuluk yüksekliğine zemin kaplaması dâhil midir?
Uygulama kontrolünde bitmiş döşeme kotu dikkate alınmalıdır. Sonradan yapılan kaplama korkuluğun kullanılabilir yüksekliğini azaltabileceği için ölçü kaplama sonrasında doğrulanmalıdır.
Yatay korkuluk elemanları güvenli midir?
Yatay elemanlar çocukların tırmanmasını kolaylaştırabilecek bir düzen oluşturabilir. Yönetmelik, yatay elemanlı korkuluklarda merdiven etkisini önleyecek tedbirler alınmasını ister.
110 cm korkuluk yüksekliği her bina için tek başına yeterli midir?
Hayır. Yükseklik yanında açıklıklar, taşıyıcı sistem, montaj, erişilebilirlik ve yapının onaylı projesi de kontrol edilmelidir. Özel kullanım ve proje koşulları için uzman görüşü alınmalıdır.
